15 grudnia 2025 roku w WSZiB odbyły się warsztaty z inicjatywy Komisji Dziedzictwa Lokalnego i Współpracy z Organizacjami Pozarządowymi Rady Dzielnicy V Krowodrza, upamiętniające Hannę Malewską – pisarkę, dziennikarkę, żołnierza AK, mieszkankę naszej dzielnicy.
Hanna Malewska – biografia i działalność
Malewska mieszkała po drugiej wojnie światowej w Krakowie, przy placu Axentowicza 4 – na ścianie tego budynku znajduje się tablica ją upamiętniająca. Wcześniej, w Warszawie, podczas wojny i okupacji powierzono jej kierownictwo nad komórką szyfrów zagranicznych. Była to organizacja w obrębie Komendy Głównej Służby Zwycięstwu Polski, a później Armii Krajowej. Komórka złożona z kobiet – szyfrantek, „szyfrodziewczyn” – zajmowała się kodowaniem i odkodowywaniem tajnych wywiadowczych informacji dla polskiego państwa podziemnego.
Malewska nie miała przeszkolenia wojskowego, była po studiach historycznych. Ale w tej młodej podówczas kobiecie dostrzeżono wymarzone cechy szyfrantki: logiczny umysł, zdyscyplinowany intelekt, precyzję, cierpliwość, opanowanie i dyskrecję.
Przy okazji warto przypomnieć zasługi kobiet w kryptografii, np. Adę Lovelace, współtwórczynię projektu maszyny analitycznej, tj. prototypu komputera, oraz sukcesy polskich kryptologów, Jerzego Różyckiego, Henryka Zygalskiego i Mariana Rejewskiego, który już w 1932 roku złamał kod Enigmy, czyli sławnej niemieckiej maszyny szyfrującej.
Organizacja warsztatów
Warsztaty odbyły się w Wyższej Szkole Zarządzania i Bankowości w Krakowie. Poprowadzili je pracownicy uczelni – dr Anna Kijanka, prof. WSZiB, inż. Artemis Antos, mgr inż. Marcin Henclik oraz przedstawicielka Studenckiego Koła Naukowego Informatyki Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie, Magdalena Darłak. Wydarzenie z ramienia Rady Dzielnicy koordynowała dr hab. Magdalena Roszczynialska, prof. WSZiB.
Uczestnicy
Warsztaty były przeznaczone dla starszych klas szkół podstawowych. Licznie udział w nich wzięli uczniowie i uczennice ze Szkoły Podstawowej nr 34 w Krakowie im. Obrońców Poczty Polskiej w Gdańsku.
Tematyka i program
Warsztaty dotyczyły głównie cyberbezpieczeństwa, czyli jednej z kluczowych zarówno dziś, jak i w przyszłości kompetencji cyfrowych. Program obejmował zagadnienia kryptografii, szyfrów, kodowania, a następnie – praktyczne ćwiczenia i sprytne programy z zakresu cyberbezpieczeństwa.
Końcowa część warsztatów dotyczyła umiejętności weryfikacji treści i sprawdzania źródeł danych w Internecie, a więc rodzaj „białego wywiadu” (Open Source Intelligence), oraz skupiała się na poznawaniu narzędzi zapobiegających dezinformacji.
Zdobyte umiejętności
Uczennice i uczniowie poznali sposoby ochrony swoich danych w sieci, metody kodowania ważnych informacji, dowiedzieli się o najczęstszych niebezpieczeństwach związanych z obiegiem danych w sieci. Nauczyli się, jak weryfikować prawdziwość treści w Internecie i jak bronić się przed manipulacją.
Podziękowania i zaproszenie
Dziękujemy prowadzącym za profesjonalne szkolenie. Mamy nadzieję, że poznane narzędzia i umiejętności będą uczestnikom warsztatów praktycznie przydatne. Serdecznie zapraszamy na kolejne edycje wydarzenia!